Σημείωση: Προσοχή στην ορθογραφία και τον τονισμό των λέξεων αναζήτησης

ΕλληνικάEnglish (United Kingdom)

Ροχαλητό - Υπνική Άπνοια

Για να κατεβάσετε το άρθρο σε μορφή κειμένου πατήστε εδώ (Άρθρο)

Όλοι μας έχουμε «κατηγορηθεί» ότι ροχαλίζουμε, έστω περιστασιακά, σε κάποιες φάσεις της ζωής μας. Όταν πέφτουμε να κοιμηθούμε κουρασμένοι ή έχουμε φάει αργά το βράδυ και ίσως έχουμε καταναλώσει λίγο αλκοόλ παραπάνω. Σίγουρα, το ροχαλητό αυτό δεν είναι κάτι με το οποίο πρέπει να ασχοληθούμε. Κάποιοι, όμως, από εμάς ροχαλίζουν συστηματικά και έντονα αρκετά, ώστε να ενοχλούνται οι συγκάτοικοί τους, γεγονός που τους φέρνει σε δύσκολη θέση. Όταν, μάλιστα, το ροχαλητό συνοδεύεται και από απνοϊκά επεισόδια στη διάρκεια του ύπνου, τη λεγόμενη “sleep apnea”, τότε από κοινωνικό πρόβλημα, γίνεται πρόβλημα υγείας.

Ο κλασσικός τύπος του απνοϊκού ασθενούς, είναι υπέρβαρος με κοντό και παχύ λαιμό. Συνήθως παρακινείται να επισκεφτεί το γιατρό από τη σύντροφό του, η οποία μας ενημερώνει για το έντονο ροχαλητό αλλά και για τις διακοπές της αναπνοής του για αρκετά δευτερόλεπτα στη διάρκεια του ύπνου. Και ο ίδιος, όμως, αναφέρει ότι δεν «ευχαριστιέται» τον ύπνο, ξυπνά κουρασμένος και έχει υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας. Η περιγραφή αυτή, είναι βέβαια αρκετά τυπική και κάνει τη διάγνωση σαφή. Οι πιο πολλές περιπτώσεις ανήκουν στην γκρίζα ζώνη και η διερεύνησή τους απαιτεί μια σειρά εξετάσεων και κλινικών δοκιμασιών.

Στην κλινική εξέταση αναζητείται οτιδήποτε μπορεί να εμποδίσει τη δίοδο του αέρα από την είσοδο του στόματος και της μύτης, μέχρι την τραχεία και τους πνεύμονες. Κυριότερη εξέταση αποτελεί η ενδοσκόπηση ρινός και λάρυγγος με το εύκαμπτο ενδοσκόπιο. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης αυτής, μάλιστα, ο ασθενής καθοδηγείται να αναπαράγει του ροχαλητό του, γεγονός που μας δίνει εικόνα της περιοχής που ευθύνεται για την παραγωγή του ενοχλητικού αυτού ήχου.

Συνήθη ευρήματα από την κλινική εξέταση, πέρα από το σωματότυπο που περιγράψαμε πιο πάνω, συνιστούν η μύτη (στραβό διάφραγμα, υπερτροφικές κόγχες, πολύποδες), ο ρινοφάρυγγας (υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων), η στοματική κοιλότητα (μακρογλωσσία, μεγάλη σταφυλή, χαλαρή μαλθακή υπερώα) ή ο λάρυγγας (πολυποειδής εκφύλιση φωνητικών χορδών, οίδημα αρυταινοειδών) και άλλα, χωρίς να αποκλείεται και η εντόπιση χωροκατακτητικών εξεργασιών, όγκων σε οποιοδήποτε σημείο της ανώτερης αναπνευστικής και πεπτικής οδού.

Βασική κλινική δοκιμασία, αποτελεί η διανυκτέρευση σε εργαστήριο μελέτης του ύπνου. Ο ασθενής κοιμάται σε δωμάτιο του νοσοκομείου και ο ύπνος του παρακολουθείται. Συγκεκριμένα, καταγράφεται η καρδιακή και η αναπνευστική λειτουργία και υπολογίζονται οι υπόπνοιες και οι άπνοιες στη διάρκεια του ύπνου. Η μελέτη του ύπνου είναι χρήσιμη γιατί αντικειμενοποιεί το απνοϊκό σύνδρομο, υπολογίζει τη βαρύτητά του, ενώ αποτελεί και μέτρο σύγκρισης, προκειμένου να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής μεθόδου που θα εφαρμοσθεί.

Η αντιμετώπιση του απνοϊκού συνδρόμου είναι πολλές φορές δύσκολη. Απαιτεί την ενεργό συμμετοχή του ασθενούς και μπορεί να προϋποθέτει την εφαρμογή πολλαπλών θεραπευτικών μεθόδων. Σε πρώτη φάση, ο ασθενής θα χρειασθεί να τροποποι ήσει κάποιες συνήθειές του σχετικά με το φαγητό και τον ύπνο, υιοθετώντας έναν υγιεινότερο τρόπο ζωής. Επιπλέον, θα πρέπει να προσπαθήσει να χάσει το υπερβολικό σωματικό βάρος. Στην προσπάθειά του αυτή, μπορεί να χρειασθεί τη συνδρομή διαιτολόγου ή σε ειδικές περιπτώσεις να καταφύγει σε επεμβάσεις περιορισμού της χωρητικότητας του στομάχου.

Από χειρουργικής πλευράς, θα πρέπει να αποκατασταθούν τα ευρήματα εκείνα της κλινικής εξέτασης που αναφέραμε παραπάνω και εμποδίζουν την ανώτερη αναπνευστική οδό. Η αποκατάστασή τους, εκτός από το γεγονός ότι θα βελτιώσει το απνοϊκό σύνδρομο, θα διευκολύνει και ενδεχόμενη εφαρμογή αναπνευστικής συσκευής (CPAP). Ανάλογα με τα ευρήματα, η χειρουργική τους αποκατάσταση μπορεί να γίνει σε ένα ή περισσότερα στάδια. Πρέπει εδώ να τονισθεί, ότι παρά τη λαϊκή πεποίθηση, η έμφαση δίνεται κυρίως στην περιοχή της στοματικής κοιλότητας και όχι στη μύτη. Έτσι, η βασική επέμβαση για το ροχαλητό και το απνοϊκό σύνδρομο είναι η φαρυγγοϋπερώιος πλαστική (UPPP). Φυσικά, το είδος των επεμβάσεων που θα προταθούν σε κάθε ασθενή, κρίνεται κατά περίπτωση.

Τέλος, για τις περιπτώσεις των ασθενών που δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε χειρουργικές επεμβάσεις ή που δεν προβλέπεται να βελτιωθούν σημαντικά από αυτές, προτείνεται η εφαρμογή αναπνευστικής συσκευής κατά τον ύπνο (CPAP). Πρόκειται για συσκευή, η οποία διατηρεί ανοικτά τα τοιχώματα της αναπνευστικής οδού, διοχετεύοντας αέρα υπό πίεση. Δεν είναι πάντα καλά ανεκτή από τους ασθενείς, εκτός κι αν διαπιστώσουν στην πράξη τα ευεργετήματά της .

Μετά την εφαρμογή των θεραπευτικών μεθόδων και αφού έχει περάσει ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, ώστε να αποδώσουν πλήρως, συνιστούμε επανάληψη της μελέτης του ύπνου, προκειμένου να διαπιστώσουμε αντικειμενικά το βαθμό βελτίωσης.

Το απνοϊκό σύνδρομο δεν έχει να κάνει μόνο με το ροχαλητό. Ο απνοϊκός ασθενής δεν διακυβεύει μόνο την ποιότητα του ύπνου του και την ευεξία του κατά την επόμενης ημέρας. Μακροπρόθεσμα, επιβαρύνει την αναπνευστική και καρδιαγγειακή λειτουργία του. Επομένως, η αντιμετώπισή και η διαρκής παρακολούθηση του συνδρόμου συνιστά ζήτημα υγείας και πρέπει να γίνεται άμεσα και σωστά μελετημένα.